اطلاعات موجود در دیتابیس نشان می دهد شما عضو سایت نیستید و یا درصورت عضو بودن ، با حساب کاربری خود وارد نشده اید
ورود به سایتدقت داشته باشید که هم می توانید از قسمت بالایی تالار ، اقدام به ورود کنید و هم می توانید با کلیک بر روی این لینک ، به صفحه مورد نظر رفته و نام کاربری و رمزعبور راوارد کرده و وارد شوید | عضویت (رایگان)عضویت در دادپرور کاملا رایگان می باشد
تمام اطلاعاتی که وارد می کنید محرمانه بوده و بهیچ وجه استفاده تبلیغاتی نخواهد شد
مفهوم دعوا

تعریف لغوی دعوا
واژه (( دعوی )) ریشه عربی دارد و اسم مصدر است از ادعاء به معنای خواهانی و آم چه خواسته شده . این لفظ در زبان عربی با تلفظ (( دعوی )) به کسره واو دو معنای متفاوت از هم دارد که یکی به معنای ادعا کردن ، خواستن و مطالبه کردن است و دیگری به معنای منازعه و اختلاف است .
تعریف اصطلاحی دعوا
اکثر حقوق دانان تلاش کرده اند که تعریفی از دعوا ارائه نمایند ؛ در این راستا بیان داشته اند :
(( دعوی عبارت است از عملی که برای تثبیت حقی صورت می گیرد یعنی حقی که مورد تجاوز و انکار واقع شده است ))
و استاد دیگری بیان کرده اند که (( دعوی حقی است که به موجب آن اشخاص می توانند به دادگاه مراجعه نمایند و از مقام رسمی بخواهند که به وسیله اجرای قانون ، از حقوقشان در برابر دیگری حمایت شود . مراجعه به دادگاه و اجرای این حق همیشه به وسیله عمل حقوقی خاصی انجام می شود که (( اقامه دعوی )) نام دارد )) . و در جایی دیگر بیان داشته اند : (( دعوا ، عملی است تشریفاتی که به منظور تثبیت حقی که مورد انکار و تجاوز واقع شده است ، انجام شود )) .
از طرف دیگر به نظر دکتر عباس کریمی ، دعوا عبارت است از : (( اخبار به حقی به نفع خود و به زبان دیگری )) که نتیجه آن (( عملی است که با آن شخص اثبات حقی را علیه غیر ، نزد مقام صالح قصد می کند )) .
تمییز دعوا از مفاهیم مشابه
مفهوم دعوا همسانی های فراوانی با دیگر مفایهم مورد کاربرد در حقوق دارد . برخی از این مفاهیم به سبب قرابت معنایی به راحتی قابل تمییز از مفهوم دعوا نیستند چرا که اختلاف میان آنها کاملا واضح نمی باشد . تمییز برخی دیگر به دلیل غرابت معنایی آسانتر است .
تمییز دعوا از مفاهیم قریب
مفاهیم حق طرح دعوا ( الف ) و عمل اقامه دعوا ( ب ) به مفهوم دعوا بسیار نزدیکند . در این جا به تمییز این مفاهیم قریب به مفهوم دعوا می پردازیم .
الف ) تمییز مفهوم دعوی از مفهوم حق طرح دعوا
۱٫ از لحاظ مبنا : حق طرح دعوا مبنایی قانونی دارد و قانون است که اساس این حق و ماهیت را به وجود می آورد در حالی که مفهوم دعوا مبنایی شخصی دارد .
۲٫ از لحاظ زمان : حق طرح دعوا حقی مستمر است و در طول حیات فردی برای وی وجود دارد ، ولی دعوی امری است حادث و در زمانی ایجاد شده و در زمان دیگر از میان می رود .
۳٫ از لحاظ موضوع : موضوع (( حق طرح دعوا )) حق است و این حق در طول مدت حیات ممکن است به طور ارادی یا غیر ارادی و قهری ، توام با دعوا ، به دیگری منتقل گردد . درحالی که موضوع دعوا ، به معنایی اعم واژه ، یک عمل یا واقعه حقوقی است که ممکن است قول ، اخبار یا عمل باشد .
ب ) تمییز مفهوم دعوا از اقامه دعوا
۱٫ دعوا از نوع اخبار است و اقامه دعوا انشاء : دعوی اخبار به حق است از این رو ، قابل تصدیق و تکذیب می باشد در حالی که اقامه دعوا نوعی استمداد و تقاضا است که به هیچ وجه قابل تصدیق و تکذیب نیست .
۲٫ طرفین دعوا و طرفین اقامه دعوا :
در دعوی به کسی که اخبار به حق به نفع خود و به ضرر دیگری می کند ، (( مدعی )) ، و به طرف مقابل (( مدعی علیه )) و به موضوع ادعا (( مدعی علیه )) گفته می شود اما هنگامی که دعوی در مراجع صالح اقامه می گردد و اقامه دعوا صورت می گیرد به کسی که اقامه دعوی می کند (( خواهان )) و به طرف مقابل وی (( خوانده )) و به موضوع دعوا (( خواسته )) می گویند .
تمییز مفهوم دعوا از مفاهیم غریب
مفاهیم غریب از مفهوم دعوا ، آن هایی هستند که تشابه بسیار اندکی با مفهوم دعوا داشته و از آن دورند و به این دلیل تمییز آن ها از مفهوم دعوی به سادگی ممکن است که عبارتند از اقرا و شهادت .
الف ) تمییز مفهوم دعوا از مفهوم اقرار
اقرار عبارت است از اخبار به حقی به ضرر خود و به نفع دیگری ( ماده ۱۲۵۹ ق . م . ) ، در حالی که دعوا عبارت بود از اخبار به حقی به نفع خود و به ضرر دیگری .
ب ) تمییز مفهوم دعوا از مفهوم شهادت
شهادت عبارت است از اخبار به حقی به نفع و ضرر دیگران .
————————-
منبع : کریمی عباس ، آیین دادرسی مدنی ۲